Kulturalny Człowiek

„Coś” Campbella powraca (w wersji rozszerzonej)

Wydawnictwo Vesper publikuje książkową, dłuższą wersję klasycznej historii science fiction pióra Josepha W. Campbella.

Oryginalne „Coś” (lub „Kim jesteś?”, w zależności od przekładu) to opowiadanie z roku 1938 (org. „Who Goes There?”). To horror SF o zmiennokształtnym obcym, potrafiącym skopiować każdy organizm, także człowieka, nawet na poziomie wspomnień. Historia została rozsławiona adaptacjami „Istota z innego świata” (1951) i przede wszystkim kultowym obrazem „Coś” (1982) w reżyserii Johna Carpenera, z Kurtem Russellem w roli głównej.

„Coś” od Vespera to jednak tak naprawdę „Frozen Hell”, a więc odnaleziony niedawno, po dekadach od ukazania się opowiadania, manuskrypt pierwszej wersji tej historii – w porównaniu do oryginału, otrzymujemy trzy dodatkowe rozdziały (ta wersja ma więc ich w sumie osiem), stanowiące relację z odnalezienia w lodzie antycznego statku kosmicznego i próby jego wydobycia przez naukową ekspedycję na Antarktydzie; to „rozbiegówka”, którą Campbell wyciął przed laty, by szybciej przejść do horroru i ataku Obcego na ludzi. I tę decyzję w zasadzie można zrozumieć, bo choć ten „wstęp” pozwolił lepiej nakreślić bohaterów, to zwłaszcza w porównaniu do grozy dalszej historii, gdy akcja już ruszy, wydaje się powolny i wręcz usypiający. Można więc powiedzieć, że ta pełna wersja to gratka dla miłośników Campbella/SF – rozszerzenie nie uczyniło tej historii lepszą, wręcz przeciwnie, ale jednak rozszerza tę opowieść.

Z tymi dodatkowymi rozdziałami czy bez nich, „Coś” pozostaje jednym z fundamentów fantastyki, klasykiem wśród klasyków. Przy okazji jest to też najważniejsze dzieło w dorobku wybitnego redaktora Johna W. Campbella, pod którego skrzydłami rozkwitały takie talenty jak Isaac Asimov czy Robert A. Heinlein.

Przy czym w Polsce książka ta ukazuje się w czasie dla dziedzictwa Campbella niezbyt fortunnym, jako że niedawno zdecydowano o zmianie nazwy nagrody jego imienia na Astounding Award for Best New Writer, nawiązującą do redagowanego przez niego pisma „Astounding”. Zmiana wiąże się z oskarżeniami Campbella o rasizm i jest kontynuacją dyskusji o oddzielaniu twórczości autorów od ich poglądów, rozpoczętej niedawno zmianą statuetki World Fantasy Award, niegdyś przypominającej H.P. Lovecrafta, co również wiąże się z oskarżeniami o rasistowskie poglądy pisarza.

Tłum. Tomasz Chyrzyński

Next Post

Previous Post

© 2020 Marcin Zwierzchowski

Theme by Anders Norén